Termin na zachowek – ile masz czasu i co grozi za zwłokę?
Nie przegap terminu na dochodzenie zachowku. Sprawdź, kiedy biegnie, kiedy się zatrzymuje i jak go wyznaczyć.
Termin przedawnienia roszczenia o zachowek
Roszczenie o zachowek przedawnia się co do zasady z upływem 5 lat
Najważniejsza zasada
- Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat.
- Nie ma odrębnego 10-letniego terminu na wniesienie pozwu o zachowek.
- Nie jest to „termin zawity” w znaczeniu użytym w poprzedniej wersji tekstu, lecz termin przedawnienia roszczenia.
- Po upływie terminu dochodzenie roszczenia może być nieskuteczne, jeżeli pozwany skutecznie podniesie zarzut przedawnienia.
Od kiedy liczyć 5 lat?
- W przypadku roszczenia przeciwko spadkobiercy testamentowemu termin biegnie od ogłoszenia testamentu.
- W innych przypadkach wskazanych w ustawie, w szczególności przy roszczeniach przeciwko osobie obowiązanej z tytułu darowizny albo zapisu windykacyjnego, termin biegnie od otwarcia spadku.
- Początek biegu terminu nie zależy od tego, kiedy uprawniony faktycznie dowiedział się o swoim prawie.
- Dlatego bezpiecznie jest analizować sprawę od razu po śmierci spadkodawcy lub po uzyskaniu informacji o testamencie.
Co zrobić, aby nie przegapić terminu?
Najpierw ustal podstawy roszczenia, potem podejmij działania, które rzeczywiście chronią Twoją sytuację
Krok 1: Ustal stan sprawy
- Sprawdź, czy został sporządzony testament i kiedy został ogłoszony.
- Ustal skład majątku spadkowego, długi spadkowe i darowizny dokonane za życia spadkodawcy.
- Zbierz akty stanu cywilnego i dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub małżeństwo.
- Ustal, kto może być zobowiązany do zapłaty zachowku w danej sprawie.
Krok 2: Podejmij działania przedsądowe
- Możesz skierować do zobowiązanego wezwanie do zapłaty i przedstawić własne wyliczenia.
- Wezwanie do zapłaty bywa przydatne dowodowo i negocjacyjnie.
- Samo wezwanie do zapłaty nie przerywa jednak biegu przedawnienia.
- Jeżeli strony rozważają ugodę, trzeba równolegle pilnować terminu przedawnienia.
Krok 3: Zabezpiecz termin
- Jeżeli sprawa nie kończy się ugodą, trzeba odpowiednio wcześnie podjąć czynność, która może przerwać bieg przedawnienia.
- W praktyce znaczenie mają przede wszystkim pozew, zawezwanie do próby ugodowej albo uznanie roszczenia przez zobowiązanego.
- Nie warto czekać do końca terminu, bo ustalenie wyceny majątku i darowizn często wymaga czasu.
- Im wcześniej sprawa zostanie przeanalizowana, tym mniejsze ryzyko błędu.
Najczęstsze pytania
Czy termin na zachowek biegnie od śmierci czy od ogłoszenia testamentu?
To zależy od podstawy roszczenia. W przypadku roszczenia przeciwko spadkobiercy testamentowemu termin biegnie od ogłoszenia testamentu, a w innych przypadkach wskazanych w ustawie – od otwarcia spadku.
Czy mieszkanie za granicą zawiesza termin?
Sam fakt pobytu za granicą nie powoduje, że termin przedawnienia zaczyna biec później albo automatycznie się zawiesza. Dla oceny terminu decydują zdarzenia wskazane w ustawie, a nie sama wiedza lub miejsce pobytu uprawnionego.
Co się stanie, jeśli przegapię termin?
Po upływie terminu przedawnienia dochodzenie roszczenia o zachowek może okazać się nieskuteczne, jeżeli pozwany podniesie zarzut przedawnienia. Dlatego nie warto odkładać analizy sprawy i działań procesowych na ostatni moment.
Czy wezwanie do zapłaty przerywa przedawnienie?
Nie. Samo wezwanie do zapłaty co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia. Taki skutek mogą wywołać dopiero czynności przewidziane przez prawo, np. pozew, zawezwanie do próby ugodowej albo uznanie roszczenia przez zobowiązanego.